Tandenknarsen en klemmen: signalen en wat u kunt doen

Tandenknarsen en klemmen komen veel voor. Het gebeurt vaak 's nachts tijdens de slaap, maar ook overdag, bijvoorbeeld bij concentratie of spanning. Veel mensen merken het zelf niet. Soms is het een partner die het geluid hoort, of ziet de tandarts tijdens een controle dat de tanden slijten. In dit artikel leest u welke signalen erop kunnen wijzen en wat u kunt doen.

Wat is tandenknarsen?

Bei knarsen schuren de tanden van de boven- en onderkaak over elkaar. Bij klemmen worden de tanden stevig op elkaar gedrukt, zonder te bewegen. Beide vormen worden samen ook wel bruxisme genoemd. Een beetje knarsen of klemmen is niet altijd schadelijk. Het wordt pas een probleem als het leidt tot klachten, of tot slijtage en schade aan het gebit.

Signalen die erop kunnen wijzen

• Vlakke, afgesleten of glanzende kauwvlakken en kortere voortanden.
• Kleine scheurtjes in het glazuur, afgebroken stukjes of vullingen die vaker loslaten.
• Gevoelige tanden, bijvoorbeeld bij koud of warm.
• Een vermoeide of pijnlijke kaak, vooral 's ochtends.
• Hoofdpijn bij de slapen, of pijn rond het oor.
• Een partner die knarsgeluiden hoort terwijl u slaapt.

Deze signalen kunnen ook andere oorzaken hebben. Daarom is het verstandig om ze te laten beoordelen.

Mögliche Ursachen

Waarom iemand knarst of klemt, is niet altijd duidelijk. Vaak spelen meerdere factoren een rol. Stress en spanning worden veel genoemd. Ook slaapproblemen, het gebruik van alcohol, cafeïne of nicotine en sommige medicijnen kunnen van invloed zijn. Bij kinderen komt knarsen ook voor. Bij veel kinderen neemt het met de jaren af.

Tandslijtage heeft overigens niet altijd met knarsen te maken. Ook zure voeding en dranken kunnen het glazuur aantasten. Vaak gaat het om een combinatie van factoren.

Was können Sie selbst tun?

• Let overdag bewust op uw kaak. Een eenvoudige richtlijn is: lippen op elkaar, tanden los van elkaar en de tong ontspannen in de mond.
• Zoek manieren om spanning te verminderen, bijvoorbeeld door voldoende beweging, ontspanningsoefeningen en een regelmatig slaapritme.
• Beperk cafeïne en alcohol, vooral in de avond, en overweeg te stoppen met roken.
• Vermijd gewoonten zoals kauwen op pennen of nagelbijten.

Merkt u het vooral overdag, dan kan een geheugensteuntje helpen, bijvoorbeeld een sticker op uw beeldscherm of een melding op uw telefoon die u eraan herinnert uw kaak te ontspannen.

Wat kan de tandarts doen?

De tandarts kijkt naar de mate van slijtage en eventuele schade, en vraagt naar uw klachten. Soms worden foto's of afdrukken gemaakt om de slijtage in de loop van de tijd te kunnen volgen. De tandarts beoordeelt uw persoonlijke situatie en bespreekt wat zinvol is. Dat kan betekenen dat de situatie eerst wordt gevolgd. In andere gevallen kan een opbeetplaat worden besproken: een op maat gemaakte kunststof plaat die u 's nachts draagt om de tanden te beschermen. Bij aanhoudende kaakklachten kan een verwijzing naar een fysiotherapeut met ervaring in kaakklachten worden overwogen.

Of en welke kosten worden vergoed, hangt af van de behandeling en uw verzekering. Vraag dit na bij de praktijk of uw zorgverzekeraar.

Heeft u een afgebroken tand na een val of klap, een zwelling van tandvlees of wang, of koorts? Neem dan dezelfde dag contact op met de praktijk. Doe dat ook als u uw mond plotseling niet meer goed kunt openen of sluiten. Buiten openingstijden kunt u terecht bij de tandartsenspoeddienst.

Denkt u dat u knarst of klemt, of merkt u dat uw tanden slijten? Neem contact op met Tandartsen Gestel in Eindhoven. Via de contactpagina kunt u een afspraak maken of uw vraag stellen.